Trông người lại ngẫm đến ta... ( Lâm Minh Trang )

Rating:
Category:	Other

Khi Sở Giáo dục thiếu tự tin nơi học sinh

TTCT - Những cuộc thi cử vừa qua đã cho các kết quả khả quan, nhưng bản thân kết quả tự nó không diễn tả trọn vẹn chất lượng giáo dục. Khi lồng vào bối cảnh một số hội đồng chấm thi các tỉnh miền Tây thông đồng chấm nhẹ tay bị tiết lộ, liệu những kết quả “khả quan” ấy có còn là đáng mừng?

Thống đốc bang Georgia Nathan Deaf cho rằng bản điều tra dày 800 trang về vụ sửa điểm thi là bê bối lớn nhất của ngành giáo dục Mỹ -

Là một cách đánh giá “đầu ra”, cho nên kết quả (điểm số) chỉ thật sự phản ánh chính xác chất lượng giáo dục nếu (và chỉ nếu) mọi quá trình “đầu vào” diễn ra trong một môi trường tương đối lý tưởng, được tiến hành một cách tự nhiên, trung thực và không bị tác động bóp méo thực chất. Nói chung là khi tất cả mọi thứ đều minh bạch, không có gì khuất tất thì có thể dùng điểm số để đánh giá chất lượng giáo dục.

Nhưng thực tế rất khó đạt được môi trường “tương đối lý tưởng” bởi vì đời sống giáo viên và học sinh còn nhiều khó khăn, cơ sở vật chất còn hạn chế, đầu tư cho giáo dục chưa cân xứng. Trong bối cảnh đó, sự lệ thuộc vào thành tích đương nhiên sẽ khiến các nhà quản lý giáo dục địa phương cố gắng “đạt thành tích” bằng quyết tâm cao độ. Và nếu đã cố gắng hết mức mà vẫn chưa đủ thì sẽ vận dụng đến những biện pháp tác động phi sư phạm, thậm chí là tội phạm như trong một vụ gần đây ở Mỹ.

Tuy là nước có nền giáo dục hàng đầu thế giới, nhưng Mỹ thỉnh thoảng cũng có những hạt sạn về giáo dục. Theo báo Mỹ tuần vừa qua, vì áp lực phải đạt điểm tốt nghiệp cao để được tiếp tục nhận tài trợ của chính phủ và các hội khuyến học mà tập thể giáo viên lẫn ban giám hiệu của một trường trung học thành phố Atlanta đã câu kết, lén bôi sửa bài thi của thí sinh trước khi gửi đi chấm. Đã có những giáo viên can đảm đứng lên tố cáo sự việc, và họ đã bị trù dập, bị kỷ luật để bịt miệng. Tại sao có chuyện này?

Không như ở Việt Nam, những trường công lập ở Mỹ phải chịu áp lực lẫn hậu quả vô cùng lớn về chất lượng học sinh. Đạo luật giáo dục công do tổng thống Bush ban hành năm 2002 (*) đã quy định trường công lập nếu điểm thi không tốt thì trường phải nộp bản kế hoạch khắc phục, chi phí sẽ do quỹ liên bang tài trợ. Nếu không có kế hoạch sẽ bị cắt ngân sách, giáo viên không được tiền thưởng và nếu tình trạng kéo dài không cải thiện thì sẽ chịu hàng loạt hình thức kỷ luật, trong đó nghiêm trọng nhất là sa thải toàn bộ ban giám hiệu, giáo viên và đóng cửa trường.

Lương giáo viên Mỹ trung bình 50.000 USD/năm. Nếu bị mang tiếng dạy trường kém chuẩn và còn bị sa thải sẽ khiến đời sống giáo viên gặp rất nhiều khó khăn trong thời buổi kinh tế hiện nay. Dưới áp lực khủng khiếp như thế, lẽ ra dư luận Mỹ sẽ cảm thông cho sự gian lận của ban giám hiệu và giáo viên? Không phải vậy. Khi sự việc vỡ ra, hội phụ huynh và các hội khuyến học, trong đó có hội của Bill Gates, đã cực lực lên án hành vi gian lận trên và hiện nay cơ quan công tố đang mở rộng phạm vi điều tra có thể lên đến 200 người.

Sự việc nghiêm trọng là do có sự bao che từ cơ quan sở cấp trên. Khi tiếp nhận tố cáo từ các giáo viên, sở đã chỉ đạo ban giám hiệu giới hạn cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra. Một mặt từ chối khéo đề nghị làm việc với cơ quan điều tra, mặt khác sở đã bịt miệng các giáo viên lên tiếng tố cáo bằng các hình thức kiểm điểm, liệt họ vào các phần tử chống đối và đạo đức kém để có biện pháp kỷ luật.

Một số chuyên gia cho rằng đạo luật 2002 đã gây nhiều áp lực không cần thiết lên giáo viên và ban giám hiệu, lo ngại đạo luật này đã khiến một số giáo viên chỉ lo dạy tủ để có được kết quả tốt, ảnh hưởng đến quá trình giáo dục toàn diện cho học sinh thì còn nguy hại hơn. Ở đầu ngược lại, đa số giáo viên vẫn đồng tình với sự khắt khe cần thiết của đạo luật 2002 nhằm nâng cao không ngừng chất lượng giáo dục Mỹ.

Những năm qua, ngân sách Mỹ đã phân bổ hơn 20 tỉ USD cho các trường chưa đạt chuẩn nhằm giúp nâng chất lượng đào tạo. Do đó, sự kiện trường ở Atlanta bị phát hiện gian lận điểm thi đã gây ra nhiều ngạc nhiên trong ngành giáo dục. Trong điều kiện được đầu tư, bồi dưỡng như thế mà vẫn phải gian lận là vì sao?

Viết về vấn đề này, tờ Christian Science Monitor số ra ngày 5-7-2011 kết luận ngắn gọn: “Điều đáng sợ nhất là những sở giáo dục này đã tuyệt vọng không còn tin tưởng học sinh của mình sẽ có được kết quả thi tốt đẹp. Khi giáo viên đã mất niềm tin vào học sinh thì học sinh ấy không cần đi thi cũng đã rớt”.

TRẦN KHUÊ (MBA - Hoa Kỳ)
http://tuoitre.vn/Tuoi-tre-cuoi-tuan/Cuoc-song-muon-mau/446835/Khi-So-Giao-duc-thieu-tu-tin-noi-hoc-sinh.html

Trông người lại ngẫm đến ta...
19/07/2011 11:40:12 SA

"Thời sự nóng" của ngành giáo dục ở nước ta trong tuần qua không chỉ xoay quanh những chuyện "lùm xùm" trong tuyển sinh Đại học - Cao Đẳng với những "lỗi hành chánh" không đáng xảy ra, xoay quanh chuyện tuyển sinh lớp 10 năm nay chuẩn đầu vào hạ bao nhiêu điểm... mà còn tập trung vào những chuyện "lùm xùm bây giờ mới lộ" trong ngành giáo dục tại bang Atlanta của nước Mỹ xa xôi.

Cũng là người làm công tác giáo dục, bất cứ tin tức nào liên quan đến ngành cũng kéo những suy nghĩ của chúng tôi về thực tại nghề nghiệp của mình. Việc gian lận để "trương bảng hiệu thành tích giả" ở Mỹ, suy cho cùng, có thể còn có chỗ thông cảm bởi nó bị "áp lực" từ đạo luật giáo dục do tổng thống Bush ban hành năm 2002.

Tầm áp lực đó là nó có thể "đập bể nồi cơm" và kéo theo nhiều bi kịch gia đình của mọi người từ Ban giám hiệu đến toàn bộ giáo viên nhân viên nhà trường. Họ tiêu cực vì họ sợ cho kinh tế cuộc sống.

Còn ở nước ta? Biết bao nhiêu vụ việc bê bối, tiêu cực, thậm chí có dấu hiệu "phạm tội" từ hành chánh đến hình sự trong ngành giáo dục, ngoài việc Luật giáo dục chế tài ở một số khoản rất hạn chế về hình thức xử phạt, thì e là chưa có "áp lực" nào đủ "đe dọa" đến cuộc sống những người trong ngành để có thể "biện minh miễn cưỡng" rằng: Vì lo cho cuộc sống mà... chạy theo thành tích.

So sánh là rất khập khiễng, nhưng không thể không so sánh chuyện xứ người - xứ ta. Vì các trường học công lập ở ta hiện nay đều nhận ngân sách không từ quận ( nếu là mầm non, tiểu học, trung học cơ sở) cũng từ thành phố (trung học phổ thông, cao đẳng...). Mà ta đã biết theo quan điểm triết học Mác "ai nắm về kinh tế, tất yếu sẽ nắm về chính trị". Chứ không ai quan niệm rằng: Việc rót ngân sách cho các trường không phải là "tiền trong bọc" của các "nhà quan địa phương" mà nó từ tiền đóng thuế của xã hội.

Chỉ có nhân dân mới có quyền yêu cầu thành tích dạy dỗ nơi nhà trường vì đó là quyền lợi của con em họ, chứ không phải thành tích dạy dỗ của nhà trường là "cái ăn nói" của "quan phụ mẫu địa phương" hoặc là cái "quan trên trông xuống, người ta trông vào". Tất nhiên, lãnh đạo toàn diện địa phương, chính quyền sở tại có quyền yêu cầu các trường phải ra sức dạy dỗ các em học sinh cho đàng hoàng.

Tốt có thưởng, xấu có phạt, có uốn nắn, có điều chỉnh, và như vậy mới là ...nắm chính trị bằng kinh tế. Còn, chỉ buộc các trường đưa thành tích, thì tiêu cực là... phổ biến, không tiêu cực sẽ thành ...bất thường. Việc một số địa phương cụm "vùng trũng miền Tây" vừa qua "bắt tay nhau cùng đi qua cầu ...khỉ giáo dục" chỉ là một hình ảnh ...bị lộ. Nó chưa lột tả hết bản chất của giáo dục nơi xứ ta thời gian gần đây.

Từ chuyện "lùm xùm" xứ người ta có thể rút ra bài học kinh nghiệm cho xứ mình. Không chỉ bài học về luật chế tài giáo dục, bài học về lãnh đạo, điều hành, quản lý giáo dục mà khi chờ xem vụ việc được xử lý của xứ người, ta cũng có luôn bài học để xử lý xứ mình theo nguyên tắc " pháp phải nghiêm thì luật mới chỉnh"...

Lâm Minh Trang